Συντάκτης: giorgos.i@citizensinpower.org

Δημοσιεύθηκε την από — Σχολιάστε

Το SIGN2Inclusion ολοκληρώνεται με τελική συνάντηση και διάσκεψη στη Γαλλία

Το SIGN2Inclusion ολοκληρώνεται με τελική συνάντηση και διάσκεψη στη Γαλλία

Μετά από 28 μήνες συνεργατικής έρευνας, δημιουργικής ανάπτυξης και συμμετοχής της κοινότητας σε Γαλλία, Ιταλία και Κύπρο, το πρόγραμμα SIGN2Inclusion γιόρτασε με υπερηφάνεια την ολοκλήρωσή του με μια Τελική Διακρατική Συνάντηση Εταίρων και ένα Τελικό Συνέδριο που διοργανώθηκαν στα γραφεία του CNRS στο Παρίσι της Γαλλίας. Η εκδήλωση συγκέντρωσε περισσότερους από 50 συμμετέχοντες, μεταξύ των οποίων εταίροι του έργου, εκπαιδευτικοί, ερευνητές, μέλη της κοινότητας των κωφών, μαθητές, γονείς, γλωσσολόγοι και φορείς χάραξης πολιτικής, με σκοπό να αναστοχαστούν σχετικά με την πορεία του έργου, να μοιραστούν τα αποτελέσματα και να χαράξουν το δρόμο προς το μέλλον. 

Ένα κατάλληλο κλείσιμο για ένα ταξίδι που αλλάζει τη ζωή 

Η τελική διάσκεψη αποδείχθηκε, από κάθε άποψη, μια τεράστια επιτυχία. Εταίροι από το CNRS, το Fondazione Istituto dei Sordi di Torino, το Università degli Studi di Torino, το RITE, το Citizens in Power και το ANPES συγκεντρώθηκαν μαζί με εκπαιδευτικούς κωφών, κωφούς ερευνητές, εκπαιδευτικούς δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, εκπαιδευτικούς κωφών και εκπροσώπους της κοινότητας για να γιορτάσουν τα επιτεύγματα που κατάφεραν από κοινού. 

Προκειμένου να διασφαλιστεί η πλήρης προσβασιμότητα και η ουσιαστική συμμετοχή όλων των παρευρισκόμενών, τόσο στην αίθουσα όσο και διαδικτυακά, η εκδήλωση υποστηρίχθηκε από δύο ομάδες επαγγελματιών διερμηνέων: η μία παρείχε διερμηνεία στη Διεθνή Νοηματική Γλώσσα/Αγγλικά για το διεθνές μας κοινό, ενώ η άλλη παρείχε διερμηνεία στη Γαλλική Νοηματική Γλώσσα (LSF)/Διεθνή Νοηματική Γλώσσα (IS) για τους τοπικούς συμμετέχοντες και την ευρύτερη γαλλική κοινότητα των κωφών. Οι συζητήσεις εξελίχθηκαν φυσικά μεταξύ γλωσσών, τρόπων επικοινωνίας και πολιτισμών – ακριβώς το είδος του χώρου χωρίς αποκλεισμούς που το έργο είχε σχεδιαστεί για να προωθήσει. 

Η κώφωση ως ταυτότητα, όχι ως μειονέκτημα 

Μια κατευθυντήρια αρχή που διέπει το πρόγραμμα SIGN2Inclusion και η οποία αναδείχθηκε κατά τη διάρκεια της Τελικής Διάσκεψης ήταν η δέσμευσή μας να αναγνωρίζουμε την κώφωση ως μια πλούσια πολιτισμική και γλωσσική ταυτότητα, αντί να την αντιμετωπίζουμε ως έλλειμμα. Οι νοηματικές γλώσσες είναι πλήρεις, φυσικές γλώσσες. Οι κοινότητες των κωφών διαθέτουν τη δική τους κληρονομιά, αξίες και τρόπους γνώσης. Καθ’ όλη τη διάρκεια του προγράμματος, οι κωφοί ερευνητές, οι διαχειριστές του προγράμματος, οι εκπαιδευτικοί και οι μαθητές δεν ήταν απλώς συμμετέχοντες, αλλά συνδημιουργοί, διαμορφώνοντας κάθε φάση του έργου, από την αξιολόγηση των αναγκών έως τη δημιουργία λεξικού και τον σχεδιασμό του Εικονικού Μουσείου. 

Αυτή η προσέγγιση που προάγει την ταυτότητα καθοδήγησε τον τρόπο με τον οποίο επιλέξαμε την ορολογία, γυρίσαμε βίντεο με νοηματική γλώσσα, δημιουργήσαμε εκπαιδευτικό υλικό και συνεργαστήκαμε με σχολεία και οικογένειες. Πιστεύουμε ότι αποτελεί μία από τις σημαντικότερες κληρονομιές που αφήνει πίσω του το πρόγραμμα. 

Αποτελέσματα του έργου: Διαθέσιμα δωρεάν, σχεδιασμένα για να αντέχουν στο χρόνο 

Όλα τα αποτελέσματα του έργου είναι πλέον ελεύθερα προσβάσιμα στον ιστότοπό μας 

https://sign2inclusion.com/ και οι συμμετέχοντες στην Τελική Διάσκεψη είχαν την ευκαιρία να τα εξερευνήσουν, να τα δοκιμάσουν και να αλληλεπιδράσουν απευθείας μαζί τους. Τα κύρια αποτελέσματα περιλαμβάνουν: 

Ο Παιδαγωγικός ηλεκτρονικός οδηγός SIGNup για εκπαιδευτικούς κωφών, ο οποίος προσφέρει πρακτικές μεθόδους για την εισαγωγή νέας ορολογίας στη νοηματική γλώσσα σε τάξεις STEM της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. 

 

  • Η Έκθεση Αξιολόγησης Αναγκών «Accepting the Signs», μια επιστημονική μελέτη σχετικά με την πρόσβαση των κοινοτήτων ατόμων με προβλήματα ακοής στην ορολογία του Περιβάλλοντος και των Αναδυόμενων Τεχνολογιών στις χώρες-εταίρους. 
  • Το Πολυτροπικό Λεξικό SIGN2Inclusion, το οποίο περιλαμβάνει πάνω από 60 νέους όρους στους τομείς του Περιβάλλοντος, της Κλιματικής Αλλαγής και των Αναδυόμενων Τεχνολογιών, οι οποίοι παρουσιάζονται με βίντεο νοηματικής γλώσσας, οπτικό υλικό και προσβάσιμο κείμενο σε γαλλικό, ιταλικό, κυπριακό και διεθνές πλαίσιο. 
  • Το SIGN2Inclusion Virtual Museum, ένα εμβυθιστικό, προσβάσιμο περιβάλλον μάθησης 3D όπου οι μαθητές με προβλήματα ακοής μπορούν να εξερευνήσουν νέα ορολογία μέσω διαδραστικών εκθεμάτων και εργαστηρίων βασισμένων σε φαινόμενα. 
  • Μια επιστημονική δημοσίευση που έχει υποβληθεί σε αξιολόγηση από ομότιμους, η οποία συγκρίνει στρατηγικές δημιουργίας νεολογισμών σε τρεις ευρωπαϊκές νοηματικές γλώσσες. 
  • Ένας Οδηγός Εφαρμογής για σχολεία και εκπαιδευτικούς που επιθυμούν να υιοθετήσουν το υλικό στις δικές τους τάξεις. 

 

Κατά τη διάρκεια του συνεδρίου, οι συμμετέχοντες ασχολήθηκαν με ενθουσιασμό με κάθε ένα από αυτά τα αποτελέσματα: δοκίμασαν το Εικονικό Μουσείο, περιηγήθηκαν στο Λεξικό από τα κινητά τους τηλέφωνα και τους φορητούς υπολογιστές τους και συζήτησαν για το πώς θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν αυτοί οι πόροι στα δικά τους σχολεία, ιδρύματα και κοινότητες. Η ενέργεια που επικρατούσε στην αίθουσα κατέστησε σαφές ότι το SIGN2Inclusion δεν τελειώνει με αυτό το συνέδριο· εισέρχεται σε μια νέα φάση ζωής στα χέρια εκπαιδευτικών, μαθητών και κοινοτήτων κωφών σε όλη την Ευρώπη. 

Με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον 

Η ομάδα του προγράμματος εκφράζει τις θερμές ευχαριστίες της σε όλους τους εκπαιδευτικούς, διερμηνείς, ερευνητές, μαθητές και μέλη των οικογενειών που συνέβαλαν στο έργο. Το υλικό θα παραμείνει ελεύθερα διαθέσιμο στη διεύθυνση sign2inclusion.com, και οι συνεργαζόμενοι φορείς έχουν αναλάβει τη δέσμευση να συνεχίσουν το έργο τους, ώστε η εκπαίδευση στις θετικές επιστήμες, την τεχνολογία, τη μηχανική και τα μαθηματικά (STEM) να είναι πραγματικά προσβάσιμη και ενδυναμωτική για τους μαθητές με κώφωση ή βαρηκοΐα σε όλη την Ευρώπη. 

Ο διάλογος συνεχίζεται και όλοι καλούνται να συμμετάσχουν. 

Δημοσιεύθηκε την από — Σχολιάστε

Προώθηση της προσβασιμότητας και της ένταξης: Ο ρόλος της τεχνολογίας εικονικής πραγματικότητας για τον κωφό πληθυσμό 

Προώθηση της προσβασιμότητας και της ένταξης: Ο ρόλος της τεχνολογίας εικονικής πραγματικότητας για τον κωφό πληθυσμό

Οι πρόσφατες τεχνολογικές εξελίξεις έχουν υπογραμμίσει τις δυνατότητες της εικονικής πραγματικότητας (VR) στην αντιμετώπιση των επίμονων εμποδίων που αντιμετωπίζουν τα άτομα με προβλήματα ακοής (DHH) σε εκπαιδευτικά, πολιτιστικά και κοινωνικά πλαίσια. Οι συμβατικές μέθοδοι διδασκαλίας και τα μη τυπικά μαθησιακά περιβάλλοντα συχνά δεν συνάδουν με τις κύριες οπτικές μορφές επικοινωνίας των μαθητών με προβλήματα ακοής, συμβάλλοντας έτσι στη δημιουργία κενών στην κατανόηση, τη συμμετοχή και την ισότιμη πρόσβαση στην πληροφορία. Η τεχνολογία VR προσφέρει ένα εναλλακτικό μοντέλο που δίνει προτεραιότητα στα οπτικά και πολυτροπικά κανάλια επικοινωνίας, προωθώντας έτσι την προσβασιμότητα και τη συμμετοχή. 

Βελτιωμένα εκπαιδευτικά αποτελέσματα με την εμβυθιστική VR 

Μία από τις πιο τεκμηριωμένες εφαρμογές της VR είναι στον τομέα της εκπαίδευσης στη νοηματική γλώσσα. Οι παραδοσιακές μέθοδοι που βασίζονται σε κείμενο ή βίντεο συχνά δεν καταφέρνουν να αποδώσουν τη χωρική και τρισδιάστατη φύση των νοηματικών γλωσσών, περιορίζοντας την γλωσσική εκμάθηση. Συστηματικά στοιχεία δείχνουν ότι τα περιβάλλοντα εμβυθιστικής VR που ενσωματώνουν διαδραστικά avatar νοηματικής γλώσσας και ανατροφοδότηση σε πραγματικό χρόνο μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την εμπλοκή και την απόδοση των μαθητών. Για παράδειγμα, ολοκληρωμένες ανασκοπήσεις της εκπαίδευσης στη νοηματική γλώσσα με βάση την εικονική πραγματικότητα υπογραμμίζουν τον τρόπο με τον οποίο η αναγνώριση χειρονομιών με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης και τα διαδραστικά εικονικά σενάρια υποστηρίζουν την επικοινωνιακή πρακτική και βελτιώνουν την απομνημόνευση σε σύγκριση με τα στατικά παιδαγωγικά εργαλεία. Αυτή η έρευνα περιλαμβάνει πάνω από πενήντα μελέτες που έχουν αξιολογηθεί από ομότιμους και επιβεβαιώνει ότι τα εμβυθιστικά συστήματα εικονικής πραγματικότητας αποφέρουν μετρήσιμες βελτιώσεις στα μαθησιακά αποτελέσματα για τους χρήστες με προβλήματα ακοής. (Guzman et al., 2025) 

Οι ποσοτικές αξιολογήσεις αποδεικνύουν περαιτέρω ότι η εικονική πραγματικότητα μπορεί να αυξήσει την ακαδημαϊκή απόδοση σε χωρικά και οπτικά θέματα. Οι αναφερόμενες βελτιώσεις στις βαθμολογίες των εξετάσεων κυμαίνονται από περίπου 15 έως 30 % όταν οι μαθητές αλληλεπιδρούν με εικονικά πρόσωπα που χρησιμοποιούν νοηματική γλώσσα και μεταφράζουν το περιεχόμενο των διαλέξεων σε πραγματικό χρόνο. Αυτά τα οφέλη αντικατοπτρίζουν όχι μόνο την βελτιωμένη κατανόηση, αλλά και τη διαρκή γνωστική εμπλοκή που διευκολύνεται από ένα περιβάλλον που ευθυγραμμίζεται με τις προτιμήσεις της οπτικής μάθησης. 

Προσβασιμότητα σε μη τυπικά περιβάλλοντα 

Πέρα από την τυπική εκπαίδευση, η VR βελτιώνει επίσης την πρόσβαση σε πολιτιστικούς και άτυπους χώρους μάθησης, όπως μουσεία και δημόσιες εκθέσεις. Οι εμβυθιστικές εφαρμογές VR μπορούν να ενσωματώνουν χαρακτηριστικά όπως οπτική σήμανση 360˚ και εργαλεία πολυτροπικής αλληλεπίδρασης που επιτρέπουν στους επισκέπτες με προβλήματα ακοής να περιηγούνται αυτόνομα στο περιεχόμενο. Αυτά τα χαρακτηριστικά σχεδιασμού αυξάνουν την κατανόηση και την εμπλοκή των χρηστών που διαφορετικά θα αντιμετώπιζαν εμπόδια στην πρόσβαση σε πληροφορίες σε περιβάλλοντα που επικεντρώνονται στην ακοή. 

Μια πρόσφατη ανασκόπηση που χαρτογράφησε τη χρήση της VR και της επαυξημένης πραγματικότητας (AR) μεταξύ των κωφών και των βαρήκοων πληθυσμών στην μη τυπική εκπαίδευση διαπίστωσε ότι οι εμβυθιστικοί υπότιτλοι και η πολυτροπική αλληλεπίδραση ήταν σημαντικά χαρακτηριστικά προσβασιμότητας. Τα αποτελέσματα που αναφέρθηκαν σε όλες τις μελέτες που συμπεριλήφθηκαν περιλαμβάνουν αυξημένη συμμετοχή, ικανοποίηση και αυτονομία στις μαθησιακές εμπειρίες εκτός της τάξης. (Gonzalez-Afonso et al., 2026) 

Βελτιώσεις στο σχεδιασμό συστημάτων VR με επίκεντρο τον χρήστη 

Οι αξιολογήσεις χρηστικότητας που διεξήχθησαν με συμμετέχοντες με προβλήματα ακοής ενισχύουν τη σημασία της προσαρμογής των εμπειριών VR στις αισθητηριακές ανάγκες. Οι δοκιμές που περιλαμβάνουν τροποποιήσεις του ήχου και εναλλακτικά απτικά ή οπτικά ερεθίσματα ( ) έτυχαν θετικής υποδοχής, επιβεβαιώνοντας ότι ο προσαρμοστικός αισθητηριακός σχεδιασμός αυξάνει τόσο την προσβασιμότητα όσο και την ικανοποίηση των χρηστών. Για παράδειγμα, μια μελέτη χρηστών με δέκα άτομα με προβλήματα ακοής έδειξε ότι όταν τα ερεθίσματα του περιβάλλοντος που εξαρτώνται από τον ήχο αντικαταστάθηκαν ή συμπληρώθηκαν με οπτικά/απτικά σήματα, η συνολική χρηστικότητα του περιβάλλοντος VR βελτιώθηκε αισθητά. Αυτά τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι οι συμπεριληπτικές αισθητηριακές διαμορφώσεις είναι απαραίτητες για ισότιμες εμπειρίες VR. 

Ευρύτερες επιπτώσεις και μελλοντικές κατευθύνσεις 

Η ενσωμάτωση της τεχνολογίας VR σε εφαρμογές που εστιάζουν στα άτομα με προβλήματα ακοής ευθυγραμμίζεται με τις ευρύτερες τάσεις στην υποστηρικτική τεχνολογία που προνομιάζει την πολυαισθητηριακή πρόσβαση και την αυτονομία των χρηστών. Οι τεχνολογίες εμβύθισης θεωρούνται όλο και περισσότερο ως ένα μέσο για τον μετριασμό των επικοινωνιακών φραγμών που ιστορικά έχουν περιορίσει την εκπαιδευτική, πολιτιστική και κοινωνική συμμετοχή των ατόμων με προβλήματα ακοής. 

Η ενσωμάτωση της τεχνολογίας VR σε πρωτοβουλίες όπως το Sign2Inclusion προβάλλει μια συμπεριληπτική εκπαιδευτική υποδομή που προνομιάζει τα γλωσσικά δικαιώματα και τη συμμετοχή των μαθητών με προβλήματα ακοής και ομιλίας (DHH) στις θετικές επιστήμες (STEM). Αυτές οι προσπάθειες συγκλίνουν στην ενίσχυση της δημοκρατικής συμμετοχής, στην επέκταση της εκπαιδευτικής ισότητας και στην προώθηση μιας δομικά προσβάσιμης οδού για τα άτομα με προβλήματα ακοής και ομιλίας (DHH) ώστε να αποκτήσουν σύνθετες γνώσεις σε διάφορα θέματα χωρίς να εξαρτώνται από την ακουστική πρόσβαση. Σε αυτό το πλαίσιο, η VR δεν είναι απλώς ένα βοηθητικό εξάρτημα, αλλά μια επεκτάσιμη μέθοδος που εμπλουτίζει τις πρακτικές προσβασιμότητας και ενισχύει την παιδαγωγική εμβέλεια των πλαισίων επικοινωνίας με βάση τη νοηματική γλώσσα σε επίσημα και ανεπίσημα μαθησιακά περιβάλλοντα. 

Δημοσιεύθηκε την από — Σχολιάστε

Σημάδια, ταυτότητα, γνώση: μεγαλώνοντας μαζί στην κοινότητα των κωφών

Σημάδια, ταυτότητα, γνώση: μεγαλώνοντας μαζί στην κοινότητα των κωφών

Κάθε 23 Σεπτεμβρίου γιορτάζουμε την Παγκόσμια Ημέρα των Νοηματικών Γλωσσών, μια εορτή που καθιερώθηκε από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών το 2017 για να αναγνωρίσει τη σημασία των νοηματικών γλωσσών, οι οποίες θεωρούνται ζωτικό μέρος της κουλτούρας, της ταυτότητας και των δικαιωμάτων των κωφών. Αυτή η ημερομηνία συμπίπτει επίσης με την επέτειο της ίδρυσης της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Κωφών (WFD), σύμβολο του παγκόσμιου αγώνα για τα ανθρώπινα, γλωσσικά και πολιτιστικά δικαιώματα της κοινότητας των κωφών. 

Η νοηματική γλώσσα είναι πολύ περισσότερο από ένα απλό εργαλείο επικοινωνίας: είναι η καρδιά της ταυτότητας και του πολιτισμού μας. Χάρη σε αυτήν μαθαίνουμε, μοιραζόμαστε εμπειρίες και γνώσεις, δημιουργούμε δεσμούς μέσα στην κοινότητα και μεταδίδουμε αξίες στις νέες γενιές. Το να γιορτάζουμε αυτή την ημέρα σημαίνει να εκτιμούμε τη γλώσσα μας και να αναγνωρίζουμε το δικαίωμα κάθε κωφού ατόμου να λαμβάνει εκπαίδευση στη δική του γλώσσα. 

Για τους νέους κωφούς, η πρόσβαση σε εκπαιδευτικό υλικό στη νοηματική γλώσσα είναι θεμελιώδης. Αυτό τους επιτρέπει να κατανοούν σύνθετες έννοιες, να συμμετέχουν ενεργά στη μάθηση και να αναπτύσσουν δεξιότητες στον τομέα της επιστήμης και της τεχνολογίας. Η εκπαίδευση στη γλώσσα μας σημαίνει την εξασφάλιση ίσων ευκαιριών για σπουδές, ανάπτυξη και προσωπική ολοκλήρωση. 

Ωστόσο, η νοηματική γλώσσα είναι ζωντανή και σε συνεχή μεταμόρφωση. Με την πρόοδο της επιστήμης και της τεχνολογίας, αναδύονται νέες ιδέες που απαιτούν νέα νοήματα. Έργα όπως το Sign2Inclusion κινούνται ακριβώς προς αυτή την κατεύθυνση, αναπτύσσοντας νοήματα που σχετίζονται με την οικολογία, τη βιοποικιλότητα, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τις ψηφιακές τεχνολογίες και πολλούς άλλους τομείς. 

Aυτά τα νέα σημάδια δεν μπορούν να ενταχθούν στη γλώσσα αν δεν διαδοθούν και υιοθετηθούν από την κοινότητα των κωφών. Ο καθένας από εμάς έχει έναν θεμελιώδη ρόλο: η χρήση, η διδασκαλία και η κοινή χρήση των νέων σημείων σημαίνει ενίσχυση της γλώσσας, εκπαίδευση των νέων γενεών και οικοδόμηση ενός κοινού αποθέματος γνώσης και ανήκειν. 

Η Διεθνής Ημέρα των Νοηματικών Γλωσσών μας υπενθυμίζει πόσο σημαντικό είναι το δικαίωμα στην εκπαίδευση, τη μάθηση και τη γνώση, το οποίο πραγματοποιείται μέσω της γλώσσας μας. Κάθε μέρα έχουμε την ευκαιρία να κάνουμε τη Νοηματική Γλώσσα πιο ισχυρή, πιο πλούσια και πιο περιεκτική, προσφέροντας σε όλους τη δυνατότητα να εξερευνήσουν, να κατανοήσουν και να συμμετάσχουν ενεργά στον κόσμο που μας περιβάλλει. 

Μαζί μπορούμε να διαδώσουμε τη γνώση, την υπερηφάνεια και την ένταξη: το να εκτιμούμε τη γλώσσα μας σημαίνει επίσης να εκτιμούμε την ταυτότητά μας και το μέλλον της κοινότητας των κωφών. 

Από τον Nicola Della Maggiora 

Δημοσιεύθηκε την από — Σχολιάστε

Ενδυνάμωση των κωφών 

Ενδυνάμωση των κωφών

Τις τελευταίες δεκαετίες, οι έννοιες της ισότητας και της δικαιοσύνης έχουν συχνά χρησιμοποιηθεί σε σχέση με άτομα και ομάδες που ανήκουν στην ίδια κοινωνική τάξη και βρίσκονται σε μειονεκτική θέση τόσο από ιατρική όσο και από κοινωνική άποψη. 

Σημειώστε ότι οι δύο έννοιες, αν και παρόμοιες, είναι διαφορετικές. Η πρώτη στοχεύει να προσφέρει ένα δικαίωμα, μια παραχώρηση, μια υπηρεσία για όλους, χωρίς διακρίσεις με βάση την ατομική ή συλλογική διαφορετικότητα. 

Ας πάρουμε ένα παράδειγμα από μια φράση του άρθρου 3 του ιταλικού Συντάγματος, το οποίο ορίζει ότι «ο νόμος είναι ίσος για όλους». Δεδομένου του πλαισίου, κάθε άτομο και όλες οι κοινότητες παρουσιάζονται ως ίσοι με ένα άλλο άτομο/συλλογικότητα. Η σκέψη είναι ότι δεν μπορούμε να είμαστε ίσοι στην ποικιλομορφία κάθε ατόμου ή συλλογικότητας. Ένας πλούσιος δεν είναι ίσος με έναν φτωχό από οικονομική άποψη. Ο πλούσιος μπορεί να βασιστεί σε φημισμένους δικηγόρους ή ομάδες δικηγόρων, ενώ ο φτωχός μπορεί να βασιστεί μόνο σε έναν δικηγόρο και δεν θα έχει μεγάλη επιλογή δικηγόρων. 

Η έννοια της δικαιοσύνης, από την άλλη πλευρά, αναφέρεται στην απονομή της δικαιοσύνης, δηλαδή στην ικανότητα να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαιτερότητες και οι διαφορές, αναφερόμενη στη δυνατότητα λήψης μιας απόφασης ανεξάρτητα από την εφαρμογή ενός αφηρημένου κανόνα. 

Η προαναφερθείσα έννοια της δικαιοσύνης εισάγει πολλές άλλες έννοιες. Όσον αφορά το χρόνο και το χώρο, εισάγω εδώ δύο έννοιες που σχετίζονται στενά με το ίδιο το έργο, οι οποίες αφορούν την κοινότητα των κωφών και των κωφών-τυφλών: την ένταξη και την ενδυνάμωση. 

Ένταξη 

Αναφερόμενοι στον πρώτο όρο παραπάνω, το παρόν άρθρο εστιάζει ειδικά στην ένταξη στο σχολείο και αναφέρεται σε μια στρατηγική διδασκαλίας που στοχεύει στη συμμετοχή και την εμπλοκή όλων των μαθητών σε μια τάξη, με στόχο τη μεγιστοποίηση του μαθησιακού δυναμικού ολόκληρης της τάξης, συμπεριλαμβανομένων των «διαφορετικών» μαθητών. 

Αναφερόμενοι σε άλλες αναρτήσεις του ιστολογίου αυτού του έργου, τονίζουμε ότι, όσον αφορά την ένταξη των κωφών μαθητών, είναι σημαντικό να δοθεί έμφαση στην επικοινωνία και, κατά συνέπεια, στη γλώσσα που χρησιμοποιείται, διδάσκεται και συζητείται κατά τη διάρκεια των μαθημάτων: η νοηματική γλώσσα για τους κωφούς και η απτική νοηματική γλώσσα για τους κωφούς-τυφλούς. 

Χρησιμοποιώντας την πιο κατάλληλη μέθοδο επικοινωνίας για τα διάφορα μαθήματα, τους ΕΝΤΑΞΟΥΜΕ στο κατάλληλο πλαίσιο, δηλαδή στο σχολικό πλαίσιο. 

Ενδυνάμωση 

Ο όρος ενδυνάμωση μπορεί να εφαρμοστεί σε διάφορους τομείς, από την πολιτική έως την ψυχολογία, από την οικονομία έως την κοινωνιολογία. Παρακάτω παρέχεται ένας γενικός ορισμός: η ενδυνάμωση, ή αυτοενδυνάμωση, μπορεί να περιγραφεί ως ένας δρόμος προς την απόκτηση εξουσίας, που νοείται ως έλεγχος της ζωής του ατόμου, επιτρέποντάς του να λαμβάνει αποφάσεις για την επίτευξη των στόχων του, να αξιοποιεί τους πόρους του και να εκφράζει πλήρως το δυναμικό του. 

Εφαρμόζοντας τις έννοιες της ένταξης και της ενδυνάμωσης στην κοινότητα των κωφών, μια γλωσσική και πολιτισμική μειονοτική κοινότητα, γίνεται σαφές ότι η ενίσχυση της ισότητας των ατόμων μέσω της ένταξης (και πέραν αυτής) ενδυναμώνει τόσο τα ίδια όσο και την κοινότητα στην οποία ανήκουν. 

Εν κατακλείδι, παραθέτω ένα απόσπασμα από την Yasiris Gomez σχετικά με την ενδυνάμωση στα σχολεία: 

Όταν τους παρέχουμε πρόσβαση στην εκπαίδευση σε ένα περιβάλλον που κατανοεί και υποστηρίζει τις ανάγκες τους, τους δίνουμε τη δυνατότητα να αναδείξουν τα ταλέντα και τις ικανότητές τους. Δεν διδάσκουμε απλώς άτομα με κώφωση, αλλά καλλιεργούμε μελλοντικούς ηγέτες, καινοτόμους και συνεισφέροντες στην κοινωνία.(Gomez, 2023) 

By Mirko Santoro (CNRS) 

Βιβλιογραφία: 

Gomez Yasiris (2023/09/27) Inclusive Education: Empowering the Deaf Community. Available at: https://yasirisgomez.medium.com/inclusive-education-empowering-the-deaf-community-8064fe6d21ab  (Accessed 24 September 2025). 

Jankowski, K. A. (1997). Deaf empowerment: Emergence, struggle, and rhetoric. Gallaudet University Press. 

Mathews, E. S. (2020). Signs of equity: Access to teacher education for deaf students in the republic of ireland. Sign language studies, 21(1), 68-97.  

Peers, D. (2018). Sport and social movements by and for disability and deaf communities: Important differences in self-determination, politicisation, and activism. In The Palgrave handbook of Paralympic studies (pp. 71-97). London: Palgrave Macmillan UK. 

Smith, D. H., & Andrews, J. F. (2015). Deaf and hard of hearing faculty in higher education: Enhancing access, equity, policy, and practice. Disability & Society, 30(10), 1521-1536. 

Δημοσιεύθηκε την από

The Education of Deaf Children: A History of Struggles, Innovation, and Hope

The Education of Deaf Children: A History of Struggles, Innovation, and Hope

In the Beginning: Silence, Isolation, and Family Strategies 

Before the end of the 18th century, deaf children often lived on the margins of society. Within families, gestures were sometimes used to communicate, but these systems varied greatly from one household to another and were not recognized by the wider society. There was no organized education, and deaf children were often considered unteachable. They were deprived not only of instruction but also of social recognition and inclusion. 

A Turning Point in the 18th Century: The Birth of Deaf Education 

A decisive shift occurred at the end of the 18th century in France, thanks to Abbé Charles-Michel de l’Épée. Convinced that deaf children could learn, he developed a teaching method based on signs and founded the first free school for deaf youth in Paris. This marked the beginning of a structured and accessible visual pedagogy. His school became a model, and its influence quickly spread beyond France. 

In the following centuries, more schools were established in France and around the world. However, the history of deaf education has not followed a linear path. The Milan Congress of 1880 imposed a long era of strict oralism, during which sign languages were banned from schools in favor of speech and lipreading. This policy had severe consequences on the linguistic, educational, and identity development of many generations of deaf youth. 

Toward the Late but Essential Recognition of Sign Languages 

It wasn’t until the late 20th century that French Sign Language (LSF) began to regain ground in the educational space. In 1991, the Fabius law timidly introduced LSF into schools. It was only in 2005 that LSF was officially recognized as a full-fledged language in France. Today, more and more initiatives aim to offer bilingual pathways in schools: LSF and written French. 

The Role of Associations: Collective Mobilization and Pedagogical Innovation 

Several associations of parents and professionals have played—and continue to play—a crucial role in educational progress for deaf children. Organizations like 2LPE (Two Languages for One Education) actively campaign for the right to a bilingual education from an early age, supporting families and engaging in dialogue with public institutions. These organizations promote a truly inclusive school model, where LSF is not seen as an optional support, but as a fundamental right for deaf children. 

Their efforts include family support, public awareness, teacher training, and the promotion of educational models that respect the linguistic and cognitive needs of deaf learners. These associations often work in collaboration with deaf-led groups or networks such as Sign2Inclusion, to advocate for a shared vision of a fairer and more accessible education system. 

Bilingualism: A Key to Equal Opportunities 

Contrary to a still widespread belief, sign language does not hinder the learning of written French—on the contrary. Numerous studies show that early access to a complete visual language, such as LSF, fosters the cognitive, social, and linguistic development of deaf children. It provides a strong foundation for other types of learning, including reading and writing in French. 

Bilingualism in LSF and written French is therefore an educational choice that is both coherent and future-oriented. It allows deaf youth to develop dual literacy: the ability to express themselves in their natural (visual) language and to master written language, which is essential for social and professional life. 

Toward Truly Inclusive Education 

Inclusive education is not just about “placing” deaf children in hearing classrooms. It requires a real understanding of their specific needs: access to language, the presence of interpreters, teaching in LSF, trained educators, and appropriate pedagogical accommodations. It also calls for a change in perspective: viewing deafness not as a disability to be fixed, but as a difference to be valued. 

The history of deaf education is marked by struggles, setbacks, but also major victories. Thanks to the commitment of families, associations, and deaf communities themselves, many positive changes have taken place. The challenge remains immense, but the foundations are strong: to recognize the right to quality bilingual education, so that every deaf child can learn, thrive, and fully find their place in society. 

ANPES: A Committed Voice Since 1994 

Among the key players in this movement, the National Association of Parents of Deaf Children (ANPES), founded in 1994, works to amplify the voices of families. ANPES promotes a strong message: deaf children need education, not medical care. It advocates for full-time education in sign language within an adapted school environment, aiming to ensure that deaf children achieve an academic level equal to their peers. For more information about their work, visit www.anpes.fr. 

Δημοσιεύθηκε την από

SIGN2Inclusion Εικονικό Μουσείο 

SIGN2Inclusion Εικονικό Μουσείο

Τα εικονικά μαθησιακά περιβάλλοντα αναφέρθηκαν ως ευεργετικά για τους κωφούς και βαρήκοους μαθητές (DHH) από την άποψη των ενταξιακών, προσαρμοστικών και καινοτόμων μαθησιακών εμπειριών. Οι El Ghoul και Othman (2022) υποστηρίζουν ότι τα εικονικά περιβάλλοντα διευκολύνουν τις βελτιωμένες μαθησιακές διαδικασίες, δεδομένου ότι τα περισσότερα φυσικά και επικοινωνιακά εμπόδια που υπάρχουν σε περιβάλλοντα τάξης πρόσωπο με πρόσωπο διαγράφονται. Τα εικονικά περιβάλλοντα επιτρέπουν στους DHH μαθητές να μαθαίνουν με τον δικό τους ρυθμό, να χρησιμοποιούν βοηθητικά τεχνολογικά βοηθήματα, όπως λεζάντες σε πραγματικό χρόνο, μεταγραφές και διερμηνεία νοηματικής γλώσσας, και να έχουν πρόσβαση σε πληθώρα διαφορετικών πόρων με βάση τις δικές τους ατομικές απαιτήσεις. 

Αυτά τα ψηφιακά περιβάλλοντα παρέχουν ισχυρή υποστήριξη για τη μάθηση SL και την ανάπτυξη ικανοτήτων. Τα εικονικά περιβάλλοντα, σύμφωνα με τους Chan, Santally και Whitehead (2022), διευκολύνουν την πολυτροπική αλληλεπίδραση μέσω οπτικών, κειμενικών και διαδραστικών μέσων και, ως εκ τούτου, παρέχουν ένα βέλτιστο περιβάλλον για τη μάθηση SL. Οι μαθητές μπορούν να αναπαράγουν επανειλημμένα το διδακτικό υλικό, να συμμετέχουν σε γραφικά απαιτητικές συζητήσεις και να ασχολούνται με περιεχόμενο που στοχεύει σε δεκτικές και εκφραστικές δεξιότητες SL. 

Εκτός από την ακαδημαϊκή επιτυχία, η ηλεκτρονική μάθηση επιτρέπει επίσης στα κωφά ή βαρήκοα άτομα να αποκτήσουν βασικές δεξιότητες του 21ου αιώνα, όπως ο ψηφιακός γραμματισμός, η ανεξάρτητη μάθηση και η επικοινωνία με τη χρήση εικονικών μέσων. Η ευελιξία και η διαθεσιμότητα των εικονικών μέσων όχι μόνο καθιστούν την εκπαίδευση προσβάσιμη, αλλά παρέχουν επίσης μεγαλύτερη αυτονομία και αυτοπεποίθηση στους κωφούς ή βαρήκοους μαθητές. 

Η κοινοπραξία SIGN2Inclusion εργάζεται επί του παρόντος για την ανάπτυξη ενός διαδραστικού χαρακτήρα μέσων βασισμένων σε παιχνίδια, τα οποία θα ενισχύσουν την επικοινωνία μαθητών και εκπαιδευτικών, προωθώντας καλές μαθησιακές διαδικασίες και βελτιώνοντας τις γνωστικές τους δεξιότητες και τις ικανότητες ανάκλησης. Η ανάπτυξη του Εικονικού Μουσείου θα προωθήσει τη σημασιολογική μάθηση και θα επιτρέψει επίσης στους μαθητές DHH να αναπτύξουν ικανότητες βιωσιμότητας και περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης σε σχέση με τη χρήση των νέων τεχνολογιών, ενώ παράλληλα θα τους παρακινήσει να ενδιαφερθούν για έργα, πρωτοβουλίες, μάθηση και σταδιοδρομία STEM. Το Εικονικό Μουσείο θα επιτρέψει την άμεση αλληλεπίδραση με το περιεχόμενο, μετασχηματίζοντας το παράδειγμα με το οποίο οι μαθητές DHH βιώνουν νέες έννοιες STEM. 

Τέλος, για να επιτευχθεί αυτό, οι εταίροι θα προσαρμόσουν τους όρους που προσδιορίστηκαν σε διαδραστικά εκθέματα εικονικού μουσείου για να δημιουργήσουν πιθανές συνδέσεις που μπορούν να είναι επωφελείς όχι μόνο για τη διαθεματική μάθηση και την επαγγελματική σταδιοδρομία των μαθητών, αλλά και για να ενισχύσουν τη δημιουργικότητά τους, τις γνώσεις STEAM, να βιώσουν πρακτικές δραστηριότητες και να μάθουν πώς να υπερασπίζονται τον εαυτό τους και τις κοινότητές τους (Wickman 2020). 

Δημοσιεύθηκε την από

Θεωρητικές Εξελίξεις στην Παραγωγή Νοηματικής Γλώσσας (SLP) 

Θεωρητικές Εξελίξεις στην Παραγωγή Νοηματικής Γλώσσας (SLP)

Εισαγωγή 

Η Παραγωγή Νοηματικής Γλώσσας (Sign Language Production – SLP) είναι ένα κρίσιμο στοιχείο για τη μείωση των εμποδίων επικοινωνίας μεταξύ των κοινωνιών των κωφών και αυτών των ακουόντων. Οι πρόσφατες εξελίξεις στον τομέα της SLP (Rastgoo et al., 2024), που καθοδηγούνται από την όραση υπολογιστών και τη βαθιά μάθηση, οδηγούν στη δημιουργία νέων λύσεων για την αυτόματη μετάφραση της νοηματικής γλώσσας. Η SLP αποτελεί κρίσιμο συστατικό των αμφίδρομων συστημάτων μετάφρασης νοηματικής γλώσσας που περιλαμβάνουν την αναγνώριση νοηματικής γλώσσας (SLR). Ενώ η SLR επιδιώκει να ερμηνεύσει τις νοηματικές κινήσεις σε κείμενο ή ομιλία, η SLP προσπαθεί να εκτελέσει το αντίστροφο, μετατρέποντας την προφορική γλώσσα σε νοηματική γλώσσα μέσω κινούμενων avatars ή σύνθεσης βίντεο (Camgoz et al., 2018). 

Παρά τις εξελίξεις στη μηχανική μετάφραση, η πολυπλοκότητα των νοηματικών γλωσσών παρουσιάζει ιδιαίτερες προκλήσεις. Σε αντίθεση με τον προφορικό λόγο, οι νοηματικές γλώσσες περιλαμβάνουν εκφράσεις του προσώπου, στάση του σώματος και χειρονομίες και η άμεση μετάφραση 1-προς-1 είναι δύσκολη (Saunders et al., 2020). Επιπλέον, οι νοηματικές γλώσσες δεν διαθέτουν γραπτές τυποποιημένες μορφές, περιπλέκοντας ακόμη περισσότερο τη μετάφραση (Duarte et al., 2020).  

Βασικές Εξελίξεις στην Παραγωγή Νοηματικής Γλώσσας

1.Προσεγγίσεις Νευρωνικής Μηχανικής Μετάφρασης (NMT) 

Οι μέθοδοι νευρωνικής μηχανικής μετάφρασης έχουν χρησιμοποιηθεί στη μετάφραση νοηματικής γλώσσας. Τα μοντέλα αλληλουχίας σε ακολουθία (sequence to sequence) χρησιμοποιούν συγκεκριμένα επαναλαμβανόμενα νευρωνικά δίκτυα (RNNs), μετασχηματιστές και μηχανισμούς εστίασης προσοχής για τη μετάφραση κειμένου προφορικής γλώσσας σε ακολουθίες νοηματικών γλωσσών (Stoll et al., 2020). Σε αντίθεση με τις συμβατικές μεθόδους που βασίζονται σε κανόνες, η NMT διδάσκεται από τις συσχετίσεις των συμφραζομένων και ενισχύει τη μεταφραστική ευχέρεια (Guo et al., 2018). 

Μερικές από τις σημαντικότερες ανησυχίες στον τομέα αυτό είναι η διαθεσιμότητα των δεδομένων. Τα περισσότερα δημόσια δημοσιευμένα σύνολα δεδομένων νοηματικής γλώσσας, όπως το RWTH–PHOENIX–Weather 2014T, είναι πολύ ομοιογενή, περιορίζοντας τη δυνατότητα γενίκευσης των μοντέλων SLP (Camgoz et al., 2018). Για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος έχουν προταθεί από άλλους, προσεγγίσεις επαύξησης δεδομένων, όπως για παράδειγμα η δημιουργία συνθετικών δεδομένων με τη χρήση βαθιών γενετικών μοντέλων (Deep Generative Models) (Saunders et al., 2020).

2.Προσεγγίσεις που βασίζονται σε γραφήματα κίνησης και animation

Η δεύτερη ευνοϊκή καινοτομία στον τομέα της SLP είναι γύρω από τα animations με βάση το γράφημα κίνησης, στην οποία τα δεδομένα για την καταγραφή της κίνησης χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία ρεαλιστικών animation (Kovar et al., 2002). Τα γραφήματα κίνησης επιτρέπουν τη συνεχή μετάβαση μεταξύ των χειρονομιών, ώστε το animation να καθίσταται ρεαλιστικό και αδιάλειπτο. Αυτές οι προσεγγίσεις απαιτούν τεράστιες ποσότητες (επισημειωμένων) annotated δεδομένων και μη αυτόματη παρέμβαση και συνεπώς είναι λιγότερο επεκτάσιμες από εκείνες που προέρχονται από τη βαθιά μάθηση (Arikan & Forsyth, 2002). 

3.Παραγωγή Νοηματικής Γλώσσας με βάση τα Avatar 

Τα animated avatars παραμένουν μια κοινή μέθοδος που χρησιμοποιείται στην επεξεργασία της νοηματικής γλώσσας (SLP), ιδίως στους τομείς των υποστηρικτικών τεχνολογιών και του εκπαιδευτικού υλικού. Τέτοια συστήματα βασίζονται σε δεδομένα καταγραφής κίνησης και σε γλωσσικά επισημειωμένα (annotated) σώματα κειμένων για την παραγωγή ακριβών ακολουθιών νοημάτων (Gibet et al., 2016). Ωστόσο, οι κινήσεις των avatar συχνά στερούνται φυσικότητας, με αποτέλεσμα τη μειωμένη αποδοχή από τους νοηματιστές που χρησιμοποιούν τη νοηματική γλώσσα ως τη μητρική τους γλώσσα (McDonald et al., 2016). 

4.Μοντέλα Μετασχηματιστών και Μηχανισμοί  Αυτοπροσοχής   

Η διαθεσιμότητα βασισμένων σε μετασχηματιστές αρχιτεκτονικών, όπως το Skeletal Graph Self–Attention (SGSA), διευκόλυνε τους ερευνητές να επιτύχουν μεγαλύτερη ρευστότητα στις παραχθείσες χειρονομίες νοημάτων (Ben et al., 2021). Η εφαρμογή μηχανισμών αυτο-προσοχής επιτρέπει τον ταυτόχρονο χειρισμό των χωρικών και χρονικών εξαρτήσεων στη νοηματική γλώσσα για τη δημιουργία πιο ομοιόμορφων animations (Vaswani et al., 2017). 

Συμπέρασμα 

Η SLP είναι ένας εξελισσόμενος τομέας που έχει σημειώσει ταχεία πρόοδο μέσω της ενσωμάτωσης της βαθιάς μάθησης, των γεννητικών μοντέλων και των τεχνικών animation. Ενώ τα τρέχοντα μοντέλα επιδεικνύουν πολλά υποσχόμενα αποτελέσματα, πρέπει να αντιμετωπιστούν δυσκολίες όπως η έλλειψη δεδομένων, η μεταβλητότητα των νοημάτων και η σύνθεση σε πραγματικό χρόνο. Οι μελλοντικές εξελίξεις στην πολυτροπική τεχνητή νοημοσύνη (Multimodal AI), η αύξηση των δεδομένων και οι αποτελεσματικές αρχιτεκτονικές μοντέλων θα είναι ζωτικής σημασίας προκειμένου τα συστήματα SLP να γίνουν πιο αποτελεσματικά και προσβάσιμα. 

Δημοσιεύθηκε την από

Η Κουλτούρα των Κωφών 

Deaf Culture

Από τον Enrico Dolza 

Η συζήτηση για το ιατρικό μοντέλο έναντι του κοινωνικού μοντέλου της κώφωσης αντανακλά μια βαθύτερη διαμάχη σχετικά με τη φύση της κώφωσης. Η συζήτηση αυτή μπορεί να εντοπιστεί σε διαφορετικές ερμηνευτικές απόψεις, οι οποίες εξηγούνται μέσω των δύο σημαντικότερων μοντέλων της αναπηρίας. Το κοινωνικό μοντέλο, το οποίο έχει αποκτήσει όλο και μεγαλύτερη προβολή στη σύγχρονη εποχή, εν μέρει λόγω της επαναστατικής προσέγγισης που προτείνει η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία (UNCRPD, 2006), βρίσκει ιδιαίτερα ισχυρή απήχηση στην περίπτωση της κώφωσης. Μοναδική μεταξύ των αναπηριών, η κώφωση έχει παράξει ολοκληρωμένες ανθρώπινες γλώσσες και ένα πλούσιο πολιτισμικό πλαίσιο που περιλαμβάνει τόπους, πεποιθήσεις, μύθους, κοινωνικά πρότυπα, λογοτεχνία, θέατρο και ποίηση. 

Στη σύγχρονη κοινωνία, η κοινότητα των Κωφών εμφανίζεται ως μια ομάδα που βιώνει αναμφισβήτητο κατακερματισμό, λόγω της συνεχούς ταλάντευσης μεταξύ κοινωνικοπολιτισμικού ανήκειν και ιατρικοποιημένης οπτικής. Κάποιος μπορεί να είναι κωφός με δύο τρόπους: βιολογικά, όπου επικρατεί η κλινική-διαγνωστική διάσταση, ή κοινωνικά, όπου υπερισχύει η ταυτότητα. 

Στην δεύτερη περίπτωση, η έννοια της αναπηρίας αποδομείται ανοιχτά και η κώφωση γίνεται ουσία και όχι αποκλίση. Η κοινωνική κώφωση περιλαμβάνει συνήθως οικογένειες που αποτελούνται εξ ολοκλήρου ή σχεδόν εξ ολοκλήρου από κωφά άτομα, μερικές φορές που εκτείνονται σε πολλές γενιές. Για αυτούς τους κωφούς γονείς, η γέννηση ενός κωφού παιδιού δεν αποτελεί λόγο ανησυχίας. Η επικοινωνία εντός της οικογένειας διευκολύνεται από την ευρεία και άνετη χρήση της νοηματικής γλώσσας ως μητρικής γλώσσας ολόκληρου του νοικοκυριού. Η αντίληψη αυτών των οικογενειών δεν έχει τις ρίζες της στην ιδέα της αναπηρίας αλλά στην ταυτότητά τους, η οποία συχνά συνοδεύεται από υπερηφάνεια: Η κώφωση και η νοηματική γλώσσα δεν είναι φαινόμενα προς απόκρυψη, αλλά μάλλον προς εκτίμηση και ανταλλαγή. 

Όπως και οι γλωσσικές και πολιτιστικές μειονότητες, έτσι και οι κωφοί υποστηρίζουν την αναγνώριση και το δικαίωμα χρήσης της γλώσσας τους, υποστηρίζοντας την ανάγκη για προσβάσιμες δημόσιες υπηρεσίες, σχολεία, μέσα ενημέρωσης και πολιτισμό. Με ορισμένες ομάδες ακουόντων συμμάχων (ιδίως CODAs – Παιδιά Κωφών Ενηλίκων – διερμηνείς, επαγγελματίες, μέλη της οικογένειας και φίλοι) έχουν κοινή γλώσσα, παραδόσεις, μύθους, κοινωνικές νόρμες, τόπους συγκέντρωσης και κοινωνικοποίησης και μηχανισμούς αναπαραγωγής της ταυτότητας της κοινότητάς τους. 

Αναπηρία ή ταυτότητα; Πρόκειται για δύο αντίθετες κοινωνικές κατασκευές της κώφωσης. Από τη μία πλευρά, υπάρχει η ιατρική αντιμετώπιση, όπου η κώφωση θεωρείται ως ανεπάρκεια που καθιστά αναγκαία την αποκατάσταση των ικανοτήτων της ακοής και της ομιλίας. Από την άλλη πλευρά, υπάρχει η αντίληψη της κώφωσης ως μειονότητας, ως οντολογικής διαφοράς, ως ξεχωριστού τρόπου ύπαρξης στον κόσμο και σχέσης με αυτόν, με τη διεκδίκηση, υπεράσπιση και προώθηση της γλωσσικής και πολιτισμικής μοναδικότητας. 

Σύμφωνα με το κοινωνικό μοντέλο που προτείνουν οι Επιστήμες των Κωφών, τα κωφά άτομα μπορούν, αλλά δεν είναι υποχρεωμένα, να συμπεριληφθούν στην κοινωνία των ακουόντων. Η ενσωμάτωση αυτή προϋποθέτει ότι τα κωφά άτομα δεν θα χάσουν τη γλωσσική και πολιτιστική τους ταυτότητα, η οποία πρέπει να προστατευθεί, να διατηρηθεί και να εκτιμηθεί. 

Η κωφότητα (Deafhood) αναφέρεται στην ολοκληρωμένη αποδοχή της κώφωσης, σε συνδυασμό με την έντονη συνείδηση ότι ανήκει σε μια μοναδική κουλτούρα με τις δικές της αξίες, χώρους συνάντησης, λογοτεχνικές και εικαστικές δημιουργίες και, κυρίως, μια ενοποιητική γλώσσα: τη νοηματική γλώσσα. Ο όρος επινοήθηκε από τον Paddy Ladd, έναν Κωφό μελετητή στο Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ, και έρχεται σε αντίθεση με τον όρο «κώφωση», ο οποίος επικεντρώνεται στην απώλεια ακοής. Το Deafhood μετατοπίζει την αφήγηση προς μια θετική κατανόηση του να είσαι κωφός, δίνοντας έμφαση στο ότι είναι μια πολιτισμική κατάσταση και όχι μια ιατρική κατάσταση που πρέπει να «θεραπευτεί». Το θεμελιώδες έργο του Ladd, Understanding Deaf Culture: In Search of Deafhood (2003), υποστηρίζει ότι οι κοινότητες των Κωφών αποτελούν δεξαμενές κοινωνικών και γλωσσικών πόρων ικανών να αμφισβητήσουν τις « ηχοκεντρικές» παραδοχές της δυτικής κοινωνίας. Η Κωφότητα ευθυγραμμίζει την ταυτότητα των Κωφών με τις γλωσσικές και πολιτισμικές μειονότητες, τοποθετώντας την στο πλαίσιο ευρύτερων μελετών της πολυγλωσσίας και των μειονοτικών πολιτισμών. Απαιτεί τη διάλυση των αποικιοκρατικών δομών που επιβάλλει η κοινωνία των ακουόντων, όπως τα κέντρα αποκατάστασης, και οραματίζεται ένα μέλλον όπου οι νοηματικές γλώσσες θα ενσωματωθούν στην γενική εκπαίδευση, προωθώντας μια δίγλωσση κοινωνία που θα σέβεται την πολιτισμική ταυτότητα των Κωφών. 

Το audism είναι η μορφή του ableism που στοχεύει ειδικά τον κόσμο των Κωφών. Το ableism αναφέρεται σε συμπεριφορές διακρίσεων απέναντι στα άτομα με αναπηρία, που δικαιολογούνται από την παρουσία σωματικών ή ψυχικών περιορισμών που οδηγούν σε διαφορετική μεταχείριση, υποτίμηση ή αποκλεισμό. Το audism αντιπροσωπεύει τη συγκεκριμένη μορφή διάκρισης σε βάρος της κοινότητας των Κωφών: μια προκατάληψη με την οποία τα ακούοντα άτομα θεωρούν τον εαυτό τους ανώτερο απλώς και μόνο επειδή είναι ακούοντα και κατέχουν την προφορική γλώσσα της χώρας τους. Ο όρος επινοήθηκε το 1975 από τον Tom L. Humphries και αντιπροσωπεύει το εννοιολογικό πλαίσιο που θεωρεί τα κωφά άτομα ως ανίκανα και τα κατηγοριοποιεί ως άτομα με ειδικές ικανότητες, οδηγώντας στην υποτίμηση των νοηματικών γλωσσών, οι οποίες συχνά απορρίπτονται ως απλή παντομίμα ή χειρονομίες χωρίς γλωσσικό νόημα. 

Τα επιχειρήματα των ακουόντων είναι έντονα φωνοκεντρικά, βασισμένα στη σιωπηρή παραδοχή ότι οι ανθρώπινες γλώσσες είναι αποκλειστικά εκείνες που μιλιούνται ή γράφονται από κοινότητες ακουόντων. Εφόσον η σκέψη θεωρείται μοναδικά ανθρώπινη και εξαρτάται από τη γλώσσα, όσοι δεν την έχουν, θεωρούνται λιγότερο από απόλυτα άνθρωποι. Σύμφωνα με το πλαίσιο των audist, μόνο η προφορική γλώσσα μπορεί να μας καταστήσει πλήρως ανθρώπινους. 

Πέρα από το Deafhood και το Audism, η κοινότητα των Κωφών έχει αναπτύξει και άλλες θεωρητικές έννοιες, όπως το Deaf Gain και το Deaf-Same. 

Το Deaf Gain διερευνά τα πλεονεκτήματα του να είσαι κωφός και τις συνεισφορές των κωφών ατόμων και κοινοτήτων σε όλη την ιστορία που έχουν εμπλουτίσει την ανθρωπότητα στο σύνολό της. Η έννοια αναφέρθηκε για πρώτη φορά από τον Aaron Williamson, έναν κωφό καλλιτέχνη, ο οποίος αναρωτήθηκε γιατί, καθώς επρόκειτο να χάσει την ακοή του σε ηλικία επτά ετών, κανένας γιατρός δεν του είχε πει ότι κέρδιζε την κώφωση αντί να χάνει την ακοή του. Η ιδέα αυτή επανεξετάστηκε αργότερα το 2009 και αναπτύχθηκε πληρέστερα το 2015 από τον H-Dirksen Bauman και τον Joseph Murray, αμφότεροι ειδικοί στις σπουδές κωφών στο Πανεπιστήμιο Gallaudet. Το ιδεολογικό πλαίσιο υποθέτει ότι οι Κωφοί, που συχνά θεωρούνται από την κοινωνία των ακουόντων ως άτομα χωρίς αίσθηση, έχουν συνεισφέρει σημαντικά στην ανθρώπινη εμπειρία. Σύμφωνα με το Deaf Gain, η κοινωνία πρέπει να θεωρείται ως ένα οικοσύστημα που συντηρείται από τη βιοποικιλότητα, όπου η υγεία του κοινωνικού οικοσυστήματος μετριέται από την ποικιλομορφία των πολιτισμών, των σωμάτων, των μυαλών και των γλωσσών. Ένα υγιές οικοσύστημα θα πρέπει, επομένως, να περιλαμβάνει τη γλωσσική και αισθητηριακή ποικιλομορφία που φέρνουν τα κωφά άτομα. 

Το Deaf-Same, που διερευνήθηκε από τους Kusters και Friedner το 2015, διερευνά τον οικουμενικό χαρακτήρα των Κωφών και διερωτάται πόσο η διάσταση της κώφωσης υπερισχύει όλων των άλλων, οδηγώντας τους Κωφούς να βλέπουν τους εαυτούς τους ως μέρος μιας παγκόσμιας κοινότητας που συνδέεται με την έννοια: «Εγώ είμαι κωφός, εσύ είσαι κωφός και επομένως είμαστε το ίδιο». Το Deaf-Same δίνει έμφαση στην κοινή εμπειρία του να είσαι Κωφός ως κάτι που υπερβαίνει τα γεωγραφικά όρια, τον πολιτισμό, τη φυλή, τη θρησκεία και την τάξη. Δημιουργεί μια αίσθηση σύνδεσης και υπογραμμίζει πόσο εύκολα οι Κωφοί σε όλο τον κόσμο μπορούν να κατανοήσουν ο ένας τον άλλον μέσα από ένα μείγμα εθνικών νοηματικών γλωσσών, χειρονομιών και Διεθνών Νοημάτων. 

Αυτό το θεωρητικό πλαίσιο που υποστηρίζει την έννοια της ξεχωριστής κουλτούρας των Κωφών αντικατοπτρίζεται στις καθημερινές πρακτικές. Η Κουλτούρα Κωφών ευδοκιμεί σε διάφορα περιβάλλοντα: δίγλωσσα σχολεία, πολιτιστικούς και ψυχαγωγικούς συλλόγους, κύκλους ηλικιωμένων, εταιρείες Κωφών (επιχειρήσεις που διευθύνονται από κωφά άτομα, από παραδοσιακά εστιατόρια μέχρι σύγχρονες τεχνολογικές νεοφυείς επιχειρήσεις) και αθλητικές ομάδες. Αυτοί οι χώροι λειτουργούν ως κόμβοι κοινωνικοποίησης και πολιτιστικής αναπαραγωγής, ενώ παράλληλα προωθούν την ευαισθητοποίηση και την εκτίμηση της νοηματικής γλώσσας και των πολιτιστικών αξιών των Κωφών. 

Η νοηματική γλώσσα αποτελεί αναμφισβήτητα τον ακρογωνιαίο λίθο της Κοινότητας Κωφών, ενσωματώνοντας την ταυτότητά της και λειτουργώντας ταυτόχρονα ως δυναμικό μέσο επικοινωνίας, πολιτιστικής έκφρασης και καλλιτεχνικής καινοτομίας. Είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα πρακτικό εργαλείο- είναι ένα ζωντανό σύμβολο ενότητας, υπερηφάνειας και δημιουργικότητας μέσα στην κοινότητα. Τις τελευταίες δεκαετίες, η νοηματική γλώσσα έχει τροφοδοτήσει μια αξιοσημείωτη γκάμα καλλιτεχνικών εγχειρημάτων, συμπεριλαμβανομένης της ποίησης, του θεάτρου, των παραστάσεων, των εικαστικών τεχνών, του κινηματογράφου, ακόμη και της ραπ, που το καθένα αναδεικνύει τον μοναδικό γλωσσικό και πολιτισμικό πλούτο του κόσμου των Κωφών. Αυτές οι δημιουργικές εκφράσεις δεν περιορίζονται σε τοπικές σκηνές, αλλά έχουν αποκτήσει εξέχουσα θέση σε διεθνείς εκδηλώσεις, όπως φεστιβάλ θεάτρου Κωφών, εκθέσεις τέχνης και προβολές ταινιών. Τέτοιες πλατφόρμες δεν εξυμνούν απλώς την ποικιλομορφία της καλλιτεχνικής δημιουργίας των Κωφών, αλλά ενισχύουν επίσης την αίσθηση της κοινής ταυτότητας, όπου οι παγκόσμιες κοινότητες Κωφών συναντιούνται για να τιμήσουν τη γλώσσα, την κληρονομιά και τις συλλογικές τους εμπειρίες. 

Δημοσιεύθηκε την από

Υπήρχε ανέκαθεν η νοηματική γλώσσα; 

Υπήρχε ανέκαθεν η νοηματική γλώσσα;

By Enrico Dolza 

Η νοηματική γλώσσα συνδέεται συνήθως με τους κωφούς, αλλά στην πραγματικότητα θα έπρεπε να συνδέεται ευρύτερα με την ανθρωπότητα στο σύνολό της, καθώς έχει χρησιμοποιηθεί σε διάφορα πλαίσια και ιστορικές περιόδους, ακόμη και σε διαφορετικές κοινότητες ακουόντων. Σκεφτείτε τις μοναστικές νοηματικές γλώσσες της μεσαιωνικής Ευρώπης, τα signa loquendi που συνόδευαν τους όρκους σιωπής σε πολλά μοναστήρια των Βενεδικτίνων και των Τραππιστών για αιώνες, ή τις νοηματικές γλώσσες των ιθαγενών Αμερικανών που χρησιμοποιούνταν ως lingua franca μεταξύ των πεδιάδων για να εξασφαλίζεται η αμοιβαία κατανόηση μεταξύ διαφορετικών ομάδων. Υπάρχουν επίσης οι νοηματικές γλώσσες που χρησιμοποιούνται από τους Αβορίγινες της Αυστραλίας, οι οποίες συνδέονται με συγκεκριμένα ταμπού ομιλίας ή χρησιμοποιούνται κατά τη διάρκεια του κυνηγιού, όταν η σιωπή είναι ζωτικής σημασίας. 

Τι γνωρίζουμε όμως για την προέλευση των νοηματικών γλωσσών; Γνωρίζουμε πολλά και ταυτόχρονα πολύ λίγα, αλλά μπορούμε να επιχειρήσουμε μια μάλλον ρεαλιστική αναπαράσταση της διαδρομής που έκαναν οι νοηματικές γλώσσες του παρελθόντος για να φτάσουν σε εμάς σήμερα. Η παρουσία κωφών ανθρώπων που επικοινωνούσαν με διάφορες μορφές νοηματικής γλώσσας είναι βέβαιη, καθώς εμφανίζεται σε όλες τις αρχαίες πηγές, συμπεριλαμβανομένης της Βίβλου, των ελληνορωμαϊκών κλασικών και των πρώτων χριστιανικών πηγών. Όλες οι ενδείξεις δείχνουν την παρουσία ενήλικων κωφών ατόμων, άλλοτε μόνοι τους και άλλοτε σε μικρές ομάδες, που χρησιμοποιούσαν χειρονομίες για να επικοινωνούν με τους συνομιλητές τους, παρά την έλλειψη προφορικών αρθρωτικών δυνατοτήτων. 

Ωστόσο, χρειάστηκε να περιμένουμε μέχρι τον Διαφωτισμό και το άνοιγμα του πρώτου σχολείου κωφών στον κόσμο για να δούμε την εμφάνιση των πρώτων σύγχρονων νοηματικών γλωσσών. Οι γλώσσες αυτές συνδέονται στενά με τα πρώτα ινστιτούτα, τα οποία δεν ήταν μόνο χώροι εκπαίδευσης των κωφών αλλά και κέντρα κοινωνικοποίησης, συγκεντρώνοντας για πρώτη φορά στην ιστορία σημαντικό αριθμό κωφών ατόμων σε έναν καθορισμένο χώρο. Αυτά τα ινστιτούτα Κωφών αντιπροσώπευαν ουσιαστικά τον πρώτο επίσημο χώρο Κωφών στην ιστορία και επέτρεψαν τη δημιουργία και τη διατήρηση, τόσο σε κοινωνικό όσο και σε υλικό επίπεδο, της κοινότητας των Κωφών, όπως τη γνωρίζουμε σήμερα. Ενώ οι πρώτες προσπάθειες εκπαίδευσης των Κωφών χρονολογούνται από την Ισπανία του 16ου και 17ου αιώνα, το πρώτο πραγματικό σχολείο Κωφών στον κόσμο ήταν το Institut National de Jeunes Sourds de Paris (που υπάρχει ακόμα!), το οποίο ιδρύθηκε το 1778 από τον Abbé de l‘Épée. Η μοναδικότητα του εγχειρήματος του de l‘Épée έγκειται τόσο στο οργανωτικό του μοντέλο όσο και στην εκπαιδευτική του μέθοδο. Σε αντίθεση με το μοντέλο δάσκαλος-μαθητής ένας προς έναν των προηγούμενων ισπανικών προσπαθειών, το παρισινό σχολείο ήταν δομημένο ως επίσημο εκπαιδευτικό ίδρυμα με οικοτροφείο, όπου οι κωφοί μπορούσαν να αλληλεπιδρούν σε ένα μέρος, επιτρέποντας στη μιμητική-κινητική επικοινωνία τους να «εκραγεί» και να εξελιχθεί μέσα σε μία ή δύο γενιές σε μια ολοκληρωμένη νοηματική γλώσσα.  

Το φαινόμενο αυτό εμφανίστηκε στο Παρίσι στα τέλη του 18ου αιώνα. Ο Abbé de l‘Épée εγκατέλειψε τις προφορικές μεθόδους των προκατόχων του και αντ’ αυτού έκανε τη νοηματική γλώσσα το κύριο εργαλείο της εκπαίδευσης των κωφών. Η πρακτική αυτή συνεχίστηκε για περίπου έναν αιώνα μέχρι το αμφιλεγόμενο Συνέδριο του Μιλάνου το 1880, το οποίο, σε πλήρη εξέλιξη του θετικισμού, επέβαλε την επιστροφή στην προφορική εκπαίδευση των Κωφών, απαγορεύοντας ουσιαστικά τη χρήση της νοηματικής γλώσσας, τουλάχιστον σε εκπαιδευτικά πλαίσια. Μόνο με τις οραματικές μελέτες του William Stokoe, που ξεκίνησαν στα τέλη της δεκαετίας του 1960 στις Ηνωμένες Πολιτείες, ανακαλύφθηκε εκ νέου η γλωσσική αξία των νοηματικών γλωσσών. Οι μελέτες αυτές, που αντικατοπτρίστηκαν στην Ιταλία λίγα χρόνια αργότερα από τη Virginia Volterra, σηματοδότησαν μια σημαντική αλλαγή. 

Ο De l‘Épée καλωσόρισε πολλούς νέους Κωφούς στο νέο του ίδρυμα, μερικοί από τους οποίους πιθανότατα γνώριζαν ήδη ο ένας τον άλλον από τις κοινότητές τους ή τους οικογενειακούς τους δεσμούς. Αυτά τα παιδιά έφεραν αυτό που ο de l‘Épée χαρακτήρισε ως «φυσικά νοήματα». Με την κλασική φιλοσοφική του παιδεία, είχε μια σαφή υπόθεση ότι τα νοήματα μπορούσαν να επιτελέσουν λειτουργίες συγκρίσιμες με τις λέξεις, επιτρέποντάς του να δει αυτό που άλλοι είτε απέτυχαν είτε αρνήθηκαν να αναγνωρίσουν για αιώνες – ότι οι Κωφοί μπορούσαν να επικοινωνούν μέσω οπτικο-κινητικών καναλιών και να γίνονται κατανοητοί μέσω των εκφράσεων του σώματος και του προσώπου και ενός ρεπερτορίου εικονικών νοημάτων που συχνά μοιράζονται με τους ακούοντες και γίνονται κατανοητά από αυτούς. Αυτό το ευρύ φάσμα αυθόρμητων νοημάτων τον άφησε έκπληκτο και τον έπεισε για τις ισχυρές δυνατότητες αυτής της μορφής επικοινωνίας για την εκπαίδευση των Κωφών. Σύντομα, επισημοποίησε μια νέα μέθοδο διδασκαλίας των Κωφών, γνωστή ως «μεθοδικά νοήματα», όπου χρησιμοποιούσε τη φυσική νοηματική γλώσσα ως γέφυρα για να γράψει γαλλικά, προσθέτοντας τα δικά του επινοημένα «νοήματα» για όλα τα μέρη του λόγου που υπάρχουν στα γαλλικά αλλά απουσιάζουν από τη νοηματική γλώσσα. 

Μέσω της χρήσης φυσικών νοημάτων σε συνδυασμό με μεθοδικά νοήματα, η γαλλική νοηματική γλώσσα αναδύθηκε και σταθεροποιήθηκε γρήγορα μέσω μιας ταχείας διαδικασίας κρεολοποίησης. Η γαλλική νοηματική γλώσσα λειτούργησε ως πρότυπο για πολλές άλλες νοηματικές γλώσσες σε όλο τον κόσμο. Με κάποια προσέγγιση, θα μπορούσαμε να αποκαλέσουμε τη Γαλλική Νοηματική Γλώσσα ως τη «Λατινική» των νοηματικών γλωσσών, καθώς είναι η παλαιότερη και η πιο έγκριτη και έδωσε το έναυσμα για πολλές άλλες νοηματικές γλώσσες. Αυτό κατέστη δυνατό χάρη στη γενναιοδωρία και τον ενθουσιασμό του de l‘Épée, καθώς και στην ακούραστη δράση του, η οποία περιελάμβανε τη φιλοξενία εκπαιδευτικών κωφών από άλλες ευρωπαϊκές χώρες και τη δημοσίευση δύο σημαντικών παιδαγωγικών έργων που παραμένουν θεμελιώδη στον τομέα της ειδικής αγωγής. 

Χάρη σε αυτό το άνοιγμα, η Γαλλική Νοηματική Γλώσσα επηρέασε αρχικά, ή δημιούργησε άμεσα, πολλές ευρωπαϊκές νοηματικές γλώσσες κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα (με αξιοσημείωτες εξαιρέσεις όπως η Βρετανική Νοηματική Γλώσσα και η Γερμανική Νοηματική Γλώσσα), και τελικά την Αμερικανική Νοηματική Γλώσσα, η οποία έκτοτε εξαπλώθηκε με διάφορες μορφές σε πολλές χώρες της Αφρικής, της Νοτιοανατολικής Ασίας και της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής. 

Ποια ήταν όμως τα «φυσικά σημάδια» που τόσο εξέπληξαν τον de l‘Épée και από πού προέρχονταν; Παρόλο που ο ίδιος δεν μπορούσε να γνωρίζει, σήμερα γνωρίζουμε, χάρη στους σύγχρονους γλωσσολόγους, ιδίως εκείνους που έχουν μια εγγενή προοπτική, ότι αυτό που παρατήρησε ο de l‘Épée είναι αυτό που σήμερα αποκαλούμε «οικεία σημάδια» – ένας πρόδρομος των νοηματικών γλωσσών. Αυτά τα οικιακά νοήματα προκύπτουν αυθόρμητα σε καταστάσεις όπου τα κωφά παιδιά δεν έχουν καμία έκθεση σε γλώσσα, είτε προφορική (λόγω ενός απρόσιτου ακουστικού περιβάλλοντος) είτε νοηματική (επειδή είναι άγνωστη στην οικογένειά τους). Αυτό έχει ως αποτέλεσμα μια ενστικτώδη οπτικο-κινητική επικοινωνία που σταδιακά γραμματικοποιείται, δημιουργώντας μια πρωτόγονη οπτικο-κινητική γλώσσα με λεξιλογικά (νοήματα σε κωδικοποιημένες χειρονομίες) και συντακτικά στοιχεία, τα οποία σχηματίζουν βασικές προτάσεις. Το αποτέλεσμα είναι ότι μεταξύ του παιδιού και των στενότερων συνομιλητών του αναδύεται μια ενστικτώδης οπτικο-γεωγραφική μορφή επικοινωνίας, η οποία σταδιακά γραμματικοποιείται, λαμβάνοντας τη μορφή ενός είδους αρχέγονης οπτικο-γεωγραφικής γλώσσας. Αυτή περιλαμβάνει όχι μόνο λεξιλογικά στοιχεία (δηλαδή μεμονωμένα σημεία με τη μορφή κωδικοποιημένων χειρονομιών), αλλά και συντακτικά στοιχεία, με τα οποία κατασκευάζονται βασικά εκφωνήματα -ίσως μόνο ένας, δύο ή τρεις όροι, αλλά πάντως γνήσιες προτάσεις. Τα οικιακά νοήματα, πιθανότατα σε ακόμη πιο περίπλοκες μορφές από αυτές που έχουν περιγραφεί μέχρι τώρα, είναι σχεδόν σίγουρα οι νοηματικές γλώσσες που παρατηρήθηκαν στο παρελθόν και αναφέρονται στις αρχαίες πηγές. 

Ίσως ακόμη περισσότερο, σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτές οι οικιακές νοηματοδοτήσεις μπορεί να είχαν εξελιχθεί στο παρελθόν και να είχαν φτάσει σε ένα εξελικτικό στάδιο παρόμοιο με αυτό που γνωρίζουμε σήμερα ως «Κοινές Νοηματικές Γλώσσες» ή «Νοηματικές Γλώσσες Χωριών». Αυτές αναδύονται αυθόρμητα ως εξέλιξη των οικιακών νοημάτων, όπου η παρουσία κωφών γίνεται ο κανόνας (συνήθως λόγω της περιορισμένης γενετικής ποικιλομορφίας σε τέτοιους πληθυσμούς), και ο αριθμός τους αυξάνεται και αντιπροσωπεύει σημαντικό μέρος του πληθυσμού. Ονομάζονται «κοινές» επειδή δεν κατέχουν το καθεστώς των γλωσσών αποκλειστικά για τους Κωφούς- αντίθετα, οι πληθυσμοί αυτοί βιώνουν μια ισορροπημένη διγλωσσική κατάσταση μεταξύ της ομιλούμενης γλώσσας και της νοηματικής γλώσσας, με τη δεύτερη να χρησιμοποιείται και από τον ακούοντα πληθυσμό. 

Υπήρχαν λοιπόν πάντα οι νοηματικές γλώσσες; Στην πράξη, θα μπορούσαμε να απαντήσουμε σε αυτό με ένα ηχηρό «Ναι!», αν και, φυσικά, πολλές νοηματικές γλώσσες διαφορετικών επιπέδων εξέλιξης και πολυπλοκότητας εμφανίστηκαν και εξαφανίστηκαν με την πάροδο του χρόνου, με αμυδρά μόνο ίχνη στις ιστορικές πηγές. Ωστόσο, με την έλευση της εκπαίδευσης των κωφών στα τέλη του 18ου αιώνα, τα πράγματα άλλαξαν δραστικά και οι σύγχρονες νοηματικές γλώσσες, όπως τις γνωρίζουμε και τις μελετάμε σήμερα, άρχισαν να διαμορφώνονται. 

Δημοσιεύθηκε την από

Πρόσφατες Εξελίξεις στην Παραγωγή Νοηματικής Γλώσσας 

Πρόσφατες Εξελίξεις στην Παραγωγή Νοηματικής Γλώσσας

Η νοηματική γλώσσα είναι, σύμφωνα με τον ορισμό της Britannica, «κάθε μέσο επικοινωνίας μέσω σωματικών κινήσεων, ιδίως των χεριών που χρησιμοποιείται όταν η προφορική επικοινωνία είναι αδύνατη ή δεν είναι επιθυμητή».   

 Αν και η νοηματική γλώσσα είναι η κύρια μορφή επικοινωνίας που χρησιμοποιείται στην κοινότητα των κωφών, οι περισσότεροι άνθρωποι στην κοινότητα των ακουόντων δεν είναι εξοικειωμένοι με αυτήν. Σύμφωνα με την έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) το 2020, υπάρχουν περισσότερα από 466 εκατομμύρια κωφά άτομα στον κόσμο (Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, 2022) που χρησιμοποιούν διάφορες μορφές νοηματικής γλώσσας, μερικές από τις οποίες είναι η Αμερικανική Νοηματική Γλώσσα, η Ελληνική Νοηματική Γλώσσα, η Γαλλική Νοηματική Γλώσσα, η Ισπανική Νοηματική Γλώσσα, η Κινεζική Νοηματική Γλώσσα, η Ιταλική Νοηματική Γλώσσα, η Αραβική Νοηματική Γλώσσα.  

Σύμφωνα με τους Rastgoo κ.ά., (2024, σ. 1), υπάρχει η πεποίθηση ότι για την εύκολη και αμοιβαία επικοινωνία «μεταξύ των ατόμων με προβλήματα ακοής και των ακουόντων, η δημιουργία ενός ισχυρού συστήματος που να μπορεί να μεταφράζει την προφορική γλώσσα σε νοηματική και αντίστροφα είναι θεμελιώδους σημασίας». Για την επεξεργασία αυτού του θέματος και την παροχή λύσεων, δόθηκαν διάφορες προτεινόμενες εφαρμογές, ιδίως στην κοινότητα της Αμερικανικής Νοηματικής Γλώσσας, όπου επιχειρήθηκε η αντιμετώπιση αυτών των εμποδίων. Προτάθηκε να χρησιμοποιηθούν μοντέλα όπως τα avatars, η δημιουργία εικόνας/βίντεο υπό προϋποθέσεις (conditional image/video generation), παρά το περιορισμένο σύνολο των φράσεων. Οι Tornay et al., (2020) σχεδίασαν επίσης μια προσέγγιση παραγωγής νοηματικής γλώσσας χρησιμοποιώντας το σχήμα του χεριού, την κίνηση του χεριού, το στόμα και την έκφραση του προσώπου.   

 Η ανάγκη για την ανάπτυξη της επικοινωνίας των κωφών και βαρήκοων ατόμων με την κοινότητα των μη κωφών, φαίνεται να αυξάνεται και γι’ αυτό το λόγο αναπτύσσονται πολλές εφαρμογές νοηματικής γλώσσας που βοηθούν στην κάλυψη αυτού του κενού, είτε με τη χρήση ειδικών συσκευών με ανίχνευση κίνησης είτε με τη χρήση μεθόδων επεξεργασίας εικόνων (Jebali et al., 2021). Υπήρξαν επίσης ερευνητές που ανέπτυξαν μεθόδους για τη μετάφραση φωνής ή κειμένου σε νοηματική γλώσσα (Dadiz et al., 2017) ή ακόμη και εφαρμογές νοηματικής γλώσσας που βασίζονται σε smartphone (Muzahidin & Rakun, 2020). Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι το «English Today» και το «Google Glass» που αναπτύχθηκαν από τους Berger και Maly (2019), και θεωρούνται ως χρήσιμες εφαρμογές που προσφέρουν νέους τρόπους για τη διδασκαλία όχι μόνο των κωφών αλλά και των τυφλών. 

Σε γενικές γραμμές, η ανάγκη ανάπτυξης κατάλληλων εργαλείων, όπως οι εφαρμογές για κινητά, είναι ζωτικής σημασίας, καθώς θα συνδέσουν την κοινότητα των ακουόντων με την κοινότητα των μη ακουόντων. Τα οφέλη από την ύπαρξη της νοηματικής γλώσσας στα σχολεία θα επιτρέψουν την καλύτερη επικοινωνία και θα επιτρέψουν σε όλους τους μαθητές να συνδεθούν μεταξύ τους, και με αυτόν τον τρόπο ένα συμπεριληπτικό μαθησιακό περιβάλλον θα είναι η επιτυχία μιας τέτοιας απόφασης, καθώς η ευαισθητοποίηση σε θέματα πολιτισμού και ο σεβασμός θα είναι τα κυριότερα σημεία.   

 

ΑΝΑΦΟΡΕΣ 

Berger, A. & Maly, F. (2019). Smart Google Glass Solution Used as Education Support Tool.  International Symposium on Educational Technology (ISET), σελ. 265–267 

Dadiz, B. G., Abrasia, J. M. B. & Jimenez, J. L. (2017). Go-Mo (Go-motion): an android mobile application detecting motion gestures for generating basic mobile phone commands utilizing KLT algorithm.  IEEE 2nd International Conference on Signal and Image Processing (ICSIP), σελ. 30–34 

Jebali, M., Dakhli, A. & Jemni, M. (2021) Vision-based continuous sign language recognition using multimodal sensor fusion. Evol. Syst. σελ. 1–14  

Muzahidin, S. & Rakun, E. (2020). Text-driven talking head using dynamic viseme and DFFD for SIBI.  7th International Conference on Information Technology, Computer, and Electrical Engineering (ICITACEE), σελ. 173–178 

Rastgoo, R., Kiani, K., Escalera, S., Athitsos, V. & Sabokrou, M. (2024). A survey on recent advances in Sign Language Production, Expert Systems with Applications https://doi.org/10.1016/j.eswa.2023.12284  

Tornay, S., Camgöz, N., Bowden, R., & Doss, M. (2020). A phonology-based approach for isolated sign production assessment in sign language. In ICMI ’20 companion: Companion publication of the 2020 international conference on multimodal interaction (σελ. 102–106).