Η νοηματική γλώσσα είναι, σύμφωνα με τον ορισμό της Britannica, «κάθε μέσο επικοινωνίας μέσω σωματικών κινήσεων, ιδίως των χεριών που χρησιμοποιείται όταν η προφορική επικοινωνία είναι αδύνατη ή δεν είναι επιθυμητή».   

 Αν και η νοηματική γλώσσα είναι η κύρια μορφή επικοινωνίας που χρησιμοποιείται στην κοινότητα των κωφών, οι περισσότεροι άνθρωποι στην κοινότητα των ακουόντων δεν είναι εξοικειωμένοι με αυτήν. Σύμφωνα με την έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) το 2020, υπάρχουν περισσότερα από 466 εκατομμύρια κωφά άτομα στον κόσμο (Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, 2022) που χρησιμοποιούν διάφορες μορφές νοηματικής γλώσσας, μερικές από τις οποίες είναι η Αμερικανική Νοηματική Γλώσσα, η Ελληνική Νοηματική Γλώσσα, η Γαλλική Νοηματική Γλώσσα, η Ισπανική Νοηματική Γλώσσα, η Κινεζική Νοηματική Γλώσσα, η Ιταλική Νοηματική Γλώσσα, η Αραβική Νοηματική Γλώσσα.  

Σύμφωνα με τους Rastgoo κ.ά., (2024, σ. 1), υπάρχει η πεποίθηση ότι για την εύκολη και αμοιβαία επικοινωνία «μεταξύ των ατόμων με προβλήματα ακοής και των ακουόντων, η δημιουργία ενός ισχυρού συστήματος που να μπορεί να μεταφράζει την προφορική γλώσσα σε νοηματική και αντίστροφα είναι θεμελιώδους σημασίας». Για την επεξεργασία αυτού του θέματος και την παροχή λύσεων, δόθηκαν διάφορες προτεινόμενες εφαρμογές, ιδίως στην κοινότητα της Αμερικανικής Νοηματικής Γλώσσας, όπου επιχειρήθηκε η αντιμετώπιση αυτών των εμποδίων. Προτάθηκε να χρησιμοποιηθούν μοντέλα όπως τα avatars, η δημιουργία εικόνας/βίντεο υπό προϋποθέσεις (conditional image/video generation), παρά το περιορισμένο σύνολο των φράσεων. Οι Tornay et al., (2020) σχεδίασαν επίσης μια προσέγγιση παραγωγής νοηματικής γλώσσας χρησιμοποιώντας το σχήμα του χεριού, την κίνηση του χεριού, το στόμα και την έκφραση του προσώπου.   

 Η ανάγκη για την ανάπτυξη της επικοινωνίας των κωφών και βαρήκοων ατόμων με την κοινότητα των μη κωφών, φαίνεται να αυξάνεται και γι’ αυτό το λόγο αναπτύσσονται πολλές εφαρμογές νοηματικής γλώσσας που βοηθούν στην κάλυψη αυτού του κενού, είτε με τη χρήση ειδικών συσκευών με ανίχνευση κίνησης είτε με τη χρήση μεθόδων επεξεργασίας εικόνων (Jebali et al., 2021). Υπήρξαν επίσης ερευνητές που ανέπτυξαν μεθόδους για τη μετάφραση φωνής ή κειμένου σε νοηματική γλώσσα (Dadiz et al., 2017) ή ακόμη και εφαρμογές νοηματικής γλώσσας που βασίζονται σε smartphone (Muzahidin & Rakun, 2020). Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι το «English Today» και το «Google Glass» που αναπτύχθηκαν από τους Berger και Maly (2019), και θεωρούνται ως χρήσιμες εφαρμογές που προσφέρουν νέους τρόπους για τη διδασκαλία όχι μόνο των κωφών αλλά και των τυφλών. 

Σε γενικές γραμμές, η ανάγκη ανάπτυξης κατάλληλων εργαλείων, όπως οι εφαρμογές για κινητά, είναι ζωτικής σημασίας, καθώς θα συνδέσουν την κοινότητα των ακουόντων με την κοινότητα των μη ακουόντων. Τα οφέλη από την ύπαρξη της νοηματικής γλώσσας στα σχολεία θα επιτρέψουν την καλύτερη επικοινωνία και θα επιτρέψουν σε όλους τους μαθητές να συνδεθούν μεταξύ τους, και με αυτόν τον τρόπο ένα συμπεριληπτικό μαθησιακό περιβάλλον θα είναι η επιτυχία μιας τέτοιας απόφασης, καθώς η ευαισθητοποίηση σε θέματα πολιτισμού και ο σεβασμός θα είναι τα κυριότερα σημεία.   

ΑΝΑΦΟΡΕΣ 

Berger, A. & Maly, F. (2019). Smart Google Glass Solution Used as Education Support Tool.  International Symposium on Educational Technology (ISET), σελ. 265–267 

Dadiz, B. G., Abrasia, J. M. B. & Jimenez, J. L. (2017). Go-Mo (Go-motion): an android mobile application detecting motion gestures for generating basic mobile phone commands utilizing KLT algorithm.  IEEE 2nd International Conference on Signal and Image Processing (ICSIP), σελ. 30–34 

Jebali, M., Dakhli, A. & Jemni, M. (2021) Vision-based continuous sign language recognition using multimodal sensor fusion. Evol. Syst. σελ. 1–14  

Muzahidin, S. & Rakun, E. (2020). Text-driven talking head using dynamic viseme and DFFD for SIBI.  7th International Conference on Information Technology, Computer, and Electrical Engineering (ICITACEE), σελ. 173–178 

Rastgoo, R., Kiani, K., Escalera, S., Athitsos, V. & Sabokrou, M. (2024). A survey on recent advances in Sign Language Production, Expert Systems with Applications https://doi.org/10.1016/j.eswa.2023.12284  

Tornay, S., Camgöz, N., Bowden, R., & Doss, M. (2020). A phonology-based approach for isolated sign production assessment in sign language. In ICMI ’20 companion: Companion publication of the 2020 international conference on multimodal interaction (σελ. 102–106).